“I am saved!”

Intussen alweer een maandje in Kenia en inmiddels een beetje geacclimatiseerd. De taal klinkt al niet meer zo heel erg vreemd (hoewel het overgrote deel nog steeds volledig aan me voorbij gaat) en de dagelijkse routine in het ziekenhuis onder de knie.

Leven en dood.
Af en toe toch nog wel behoorlijk confronterende dingen die je in het ziekenhuis meemaakt. De afgelopen week stond ik op de verloskamers en met name twee baby´s hebben veel indruk gemaakt. Afgelopen donderdag is een pasgeboren kindje overleden waar ik bij stond. Ze was vrijdagnacht geboren met een keizersnede. Er was besloten om een keizersnede te doen omdat er meconium in het vruchtwater zat en het niet goed ging met de baby. Ik was zelf niet bij de operatie, maar zag de baby de volgende ochtend. Ze lag alleen onder de warme lamp en lag er heel slecht bij: kreunend, happend naar lucht en heel erg slap. Er leek zich niemand om haar te bekommeren, dus samen met een ierse co-assistent heb ik haar onderzocht. Ze bleek een longontsteking te hebben en we besloten haar te behandelen met antibiotica. Niemand anders in de buurt om een infuus te prikken, dus ik besloot het zelf maar te doen. Nooit eerder bij zo´n kleintje een infuusnaald ingebracht, maar tot mijn eigen verbazing lukte het en het infuus liep goed. Een uur later bleek ze ontzettend opgeknapt, ze was veel alerter en ademde minder zwaar, alleen leek ze behoorlijk hongerig. Dus toch maar even bij de verpleging informeren of ze wel goed dronk. Bleek dat ze nog helemaal niets te eten had gehad, omdat de moeder geen borstvoeding had!! En het was inmiddels bijna 12 uur nadat ze was geboren! Wij hebben haar toen voorzichtig wat babymelk gegeven, wat ze gulzig opdronk, maar ze werd toch weer steeds benauwder. Ze lag al aan de zuurstof, maar beademing hebben ze hier niet. Toen we anderhalf uur later bij haar kwamen kijken was de verpleegkundige haar aan het reanimeren. Ik heb er nog een arts bijgehaald (daar had de verpleging nog niet aan gedacht), maar het was al te laat. Vlak daarna is ze overleden.
Eerder deze week een ander kindje gezien, waarmee het gelukkig wel goed is afgelopen. Er was een vrouw aan het bevallen van een tweeling. De eerste bleek in stuitligging te komen, wat nog wel eens gecompliceerd kan verlopen. Het verliep inderdaad erg moeizaam en het kindje werd slap en zonder ademhaling geboren. De verpleging hield het kind ondersteboven en gaf tikken tegen de voeten en de rug om het te stimuleren om te gaan huilen, maar zonder resultaat. Er werd nog eindeloos aan het kind gemorreld, maar het kind bleef slap en reageerde niet. Daarna werd besloten het kind uit te zuigen en werd een beetje halfslachtig begonnen met beademen met een kapje op de neus, er was gelukkig wel een hartslag. Ik heb verbaasd staan kijken naar het beademen, de borstkas ging nauwelijks op en neer en de helft van de lucht ging er naast en op een gegeven moment werd er zelfs een tijd lang niet beademd. Toen ik daar wat van zei antwoordde de betreffende verpleegkundige “Maar het hart klopt toch?”. Ik ben toen zelf maar gaan beademen, en hoewel ik dat nog nooit eerder heb gedaan ging het best makkelijk. Terwijl ik aan het beademen was deed het kind zijn ogen open en na een tijdje begon hij zelf te ademen. Hij was wel nog behoorlijk slap en lag nog te kreunen, maar toen ik twee uur later bij moeder en kinderen ging kijken, maakten ze het alledrie goed.
Het klinkt allemaal wel heel negatief zo, maar er gebeuren ook heel veel goede dingen in het ziekenhuis. Het is een groot ziekenhuis met 240 bedden en daarnaast een eerste hulp/polikliniek, een afdeling voor prenatale zorg, een soort consultatiebureau, een speciale afdeling voor het counselen en behandelen van HIV-patiënten, fysiotherapie en een afdeling voor preventieve zorg in de gemeenschap. In vergelijking met andere ziekenhuizen in de omgeving zijn er relatief veel faciliteiten: een laboratorium voor eenvoudige bloedbepalingen, twee operatiekamers, een echo-apparaat en een rontgen-apparaat.

Heksenverhalen
Heel bizar, maar de mensen geloven hier serieus in hekserij! Je hebt verschillende soorten heksen. Ten eerste de Mganga´s, dat zijn traditionele kruidendokters die daarnaast ook nog wel een beetje kunnen toveren en de toekomst kunnen voorspellen. Daarnaast de Mchawi´s, dat zijn de echte engerds, die zijn puur slecht en kunnen een vloek over iemand uitspreken. Daar ga je naartoe als je je vervelende buurman een lesje wil leren, of iemands liefde af wil dwingen. Daar moet je dan natuurlijk veel geld voor betalen en mocht de vloek mislukken of uitkomen, dan wil het nog wel eens slecht met je aflopen. Dan heb je nog de nightrunners. Voor zover ik begrijp zijn zij er gewoon op uit om mensen te laten schrikken en zijn ze verder vrij onschuldig.
Het geloof in hekserij zit diep ingebakken in de cultuur van deze streek (west kenia), veel mensen praten er zelfs liever niet over, omdat ze bang zijn. En het heeft niet eens zoveel met scholing te maken: een van de medewerkers van het lab hier is er heilig van overtuigd dat het wel eens voorkomt dat een Mganga mensen met HIV geneest………Dat zijn veel patiënten ook…..Vaak komen mensen dan ook pas naar het ziekenhuis nadat ze eerst door een Mganga zijn behandeld. Veel moeders zijn bang voor injecties, omdat hen door de Mganga wordt wijsgemaakt dat hun kind meteen zal sterven als ze een injectie krijgen.
Afgelopen weekend zijn we bij een echte Mganga op bezoek geweest. Floor en Julia waren erg gefascineerd door het onderwerp en hadden een pastoor die ze in een matatu waren tegengekomen bereid gevonden om ons mee te nemen naar een Mganga. Op zich nog heel bijzonder, want het christelijk geloof en Mganga´s gaan niet samen. Helen, de Mganga in kwestie was dan ook behoorlijk wantrouwig toen we langs kwamen. Maar ze wilde wel antwoord geven op een paar vragen . We werden ontvangen in een klein hutje, waar de Mganga in vol ornaat met een soort verentooi en omhangen met allerlei heilige sieraden op een kleed zat. Om haar heen lagen allerlei schelpjes en pitten en ze legde uit dat ze daarmee in de toekomst kon kijken. Ze vertelde dat ze allerlei ziektes kon genezen zoals malaria, maar ook mensen die behekst waren door een Mchawi. Ze had als klein kind al gemerkt dat ze een gave had, omdat ze stemmen hoorde die anderen niet konden horen. Na afloop van ons vragenrondje vroeg ze of we de grootvader wilde spreken. Ze verdween achter een scherm en opeens klonk er een luid geratel, daarna hoorden we een zware mannenstem die ons in het Swahili toesprak. Hij heette ons welkom en zei dat we uit een ver land kwamen en dat we erg in de Bijbel geloofden (duh! We waren blank en kwamen samen met een pastoor op bezoek, hoewel dat van de bijbel natuurlijk niet klopte), verder wat algemeen gewauwel over dat we met goede bedoelingen kwamen en dat we welkom waren. Juul en ik waren het er over eens dat het natuurlijk nep was, waarschijnlijk iets met een stemvervormer. Op weg naar buiten passeerden we de rij wachtenden die op een bezoekje aan de Mganga zaten te wachten. Het schijnt trouwens dat de meeste mensen er niet voor uit durven te komen dat ze naar een Mganga gaan, die sluipen dan in het holst van de nacht naar haar huis, zodat ze niet betrapt worden.

In de Here
Vorg weekend ook een overdosis religie meegekregen. Op zaterdag door de pastoor die ons naar de Mganga had gebracht door zijn dorp rondgeleid en overal handjes schudden en gebeden zeggen……..En op zondag waren we door een paar C.O. studenten uitgenodigd voor de mis, die deze keer speciaal door de jongeren werd georganiseerd. We gingen naar “the Kenya Assemblies of God”, iets protestants geloof ik. De drie (katholieke)Ierse meisjes die afgelopen weekend zijn aangekomen gingen ook met ons mee. Het was absoluut een hele happening, met veel zang en hardop bidden. Er kwamen allerlei mensen aan het woord, die bijna elke zin begonnen met een uitbundig “Praise the lord!” uiteraard gevolgd door een amen vanuit de zaal en daarna: “ praise the lord again!” weer gevolgd door amen. Iedereen die zich voorstelde begon met zijn naam met daaropvolgend “ I am saved” wat zoveel betekend als “ik ben in de here”. Een eindeloze preek aangehoord over naastenliefde en toen kwam na drie uur toch echt het einde in zicht……Juul had ons tevoren al gewaarschuwd dat alle nieuwe mensen na afloop van de dienst naar voren werden geroepen. Tja, wij dus met vier blanken en twee kenianen naar voren, waarna er voor ons werd gebeden. Daarna moesten wij de pastoor volgen naar een andere ruimte waar hij ons welkom heette en vroeg of wij “saved” waren: De vraag kwam niet echt over, dus hij concludeerde maar dat het niet het geval was. Hij heeft met veel overgave voor ons gebeden en besloot met de opmerking “You are saved!!”, een hele opluchting dus, mochten we vandaag dood gaan dan komen we tenminste in de hemel.

En verder….
Ben ik intussen weer met hardlopen begonnen. Het was even wennen, want als blanke wordt je hier zowieso aangestaard, maar als hardlopende blanke……….de kinderen gillen het uit van het lachen of beginnen met je mee te rennen en de boda boda jongens (fietstaxi´s) komen naast je fietsen met de vraag of je soms een lift nodig hebt. Ik dacht de mensenmassa´s te kunnen ontwijken door op het onmogelijke tijdstip van half 7 ´s ochtends te gaan hardlopen, maar dat bleek een illusie: iedereen is al op de been en de scholen gaan dan al open. Ik heb Juul ook zover gekregen om met me mee te gaan lopen, allemaal in het kader van training voor de Kilimanjaro. Afgelopen donderdag stuitten we op een stoet schoolmeisjes van rond de 14 jaar in keurig blauw uniform, we moesten over hetzelfde pad, dus we renden dwars door de stoet heen. Hillarisch: ze begonnen allemaal met ons mee te rennen, stel je voor: honderd rennende en giegelende blauwe jurkjes om je heen!!!
Wordt het hier zo langzamerhand steeds witter…..inmiddels drie Ierse co-assistenten gearriveerd. Twee dagen geleden twee nederlandse fysiotherapie studenten bij ons ingetrokken en er schijnen dit weekend maar liefst 7 engelse geneeskunde studenten bij te komen. En het zijn allemaal vrouwen……1 groot kippenhok dus!! We zijn ´s ochtends bij de overdracht al bijna in de meerderheid, na dit weekend dus helemaal.
De matatu blijft ook steeds een avontuur. Vandaag weer een knap staaltje keniaans rijgedrag meegemaakt. We waren onderweg naar Kisumu, zo'n twee uur per matatu. Halverwege werden we doorverkocht aan een andere matatu, dat houdt in dat de bus niet vol genoeg zit zodat het niet rendabel is om helemaal naar kisumu te rijden, dan maken ze gewoon een deal met een andere mmatatudriver, die ons dan overneemt als pasagiers. Eenmaal in de andere matatu onstond er een opstootje met een hoop getrek en geduw rondom de bus. Op een gegeven moment reed hij weg met de deur nog open en viel er een vrouw uit de bus.... Wat bleek, de driver was dronken en omstanders hadden hem gemaand om uit te stappen omdat het niet verantwoord was om te rijden. Het duurde even voor wij doorhadden wat er precies gebeurde, maar uiteindelijk toch met een nuchtere driver verder gereden. De vrouw die er uit was gevallen stapte met een flinke buil op haar gezicht weer in om de reis te vervolgen.

Hoe gaat alles verder in nederland? Hittegolf alweer voorbij hoor ik? En is de oranjegekte al losgebarsten? Thanks voor alle leuke reacties, heb inmiddels de eerste papieren post ook al binnen!

Kwaheri!!